Uroczysko

Niepozorna droga przez las z Perzyn do Nowej Wsi Zbąskiej. Po obu stronach szosy świeża, majowa zieleń, wszystko aż pachnie po niedawnych deszczach, a w powietrzu słychać śpiew ptaków. Przez konary drzew prześwituje słońce i błękit nieba. Pięknie? Pewnie że pięknie. Może być jednak jeszcze piękniej, bowiem zza drzew prześwitują jakieś plamy żółci i bieli, a słońce iskrzy się w stojącej wodzie. Czas na przystanek, pora zobaczyć uroczysko.

Miejsce to nazwałam uroczyskiem na moje własne potrzeby - oficjalnie nie posiada takiej nazwy. Nie wiem, czy posiada jakąkolwiek nazwę - to po prostu zagłębienie terenu położone w lesie przy szosie i z tej szosy widoczne. Myślę jednak, że mało kto je zauważa, a nawet jeśli komuś w aucie mignie jakaś żółć i biel pomiędzy drzewami, to pewnie pomknie dalej, do tylu ważnych spraw... Podobnie koło tego miejsca przemknąć można na rowerze, a nawet przejść obojętnie na pieszo, w końcu to jakieś wiosenne kwiatki i tyle... Kto by się tym interesował... Zainteresowałam się. Dzięki tej ciekawości trafiłam choć na moment do bardzo pięknego świata, tak dalekiego od tych wszystkich wielkich, ważnych i pilnych spraw...

Podmokły teren pełen żółtych kosaćców (czy jak kto woli irysów) oraz drobnych białych kwiatków, które zidentyfikowałam jako okrężnicę bagienną. Miejsce to widziałam już w różnych porach roku, nie spodziewałam się jednak, że w maju może mnie zaskoczyć tak cudowną szatą. Ostatnie opady, a następnie kilka ciepłych dni sprawiło, że trafiłam w idealny moment, by podziwiać to małe uroczysko w pełnej krasie. Gdy spostrzegłam taki widok nie mogłam znaleźć innego słowa, niż właśnie: uroczysko. Na żywo dużo piękniejsze niż na zdjęciach...

Ktoś powie - no dobrze, może i nawet ładne te żółte kwiaty, ale trujące (tak, kosaćce są trujące), a te białe takie jakieś małe, nie ma czym się zachwycać i jeszcze na jakieś bagna trzeba się pchać, a poza tym jakie to uroczysko ma znaczenie. Może nie ma żadnego. Oczywiście dla natury kwitnięcie tych kwiatów i podmokły teren mają znaczenie, ale część przyrody zwana człowiekiem wszędzie chce szukać dodatkowych znaczeń, zajmować się tylko sprawami ważnymi i poważnymi. Kwiaty zakwitły, a potem przekwitną - może nie ma to dla niektórych żadnego znaczenia. Ja jednak, wśród tych wszystkich ważnych i wielkich spraw, tak odległych od samozwańczego uroczyska, lubię sobie pomyśleć, że jest takie miejsce, gdzie w spokoju śpiewają ptaki, a nieniepokojone wzrokiem tych, którym tak śpieszno, pięknie kwitną irysy i okrężnica. Miejsce, gdzie można się zatrzymać, któremu można nadać własną nazwę i do którego można potem w myślach wracać. Taka myśl, w ogromnym i pędzącym świecie, może czasem przynieść spokój. 

O tym miejscu w zupełnie innej odsłonie pisałam już wcześniej tutaj: https://zbaszynprzedmiescie.blogspot.com/2015/04/lesne-rozlewisko.html

Słowo na dziś

"O ósmej rano jest cicho i biało. Potem mgła powoli idzie do góry i pojawia się rozproszone złote światło. Widać krzewy i drzewa w ogrodzie, potem płot i reszta pejzażu powoli wraca na swoje miejsce. Szron znika z trawy. Na gałęziach lśnią srebrne pajęczyny. Ale wciąż jest cicho, cicho i zimno. Słychać pojedyncze krople spadające z północnej połaci dachu do rynny. 

To jest jesień, połowa października. Z niektórych drzew, z olch i jesionów opadła już część liści i dobrze znany pejzaż zmienia się raptem i w niespodziewanych miejscach otwierają się nowe przestrzenie. Spojrzenie nie napotyka na opór i biegnie gdzieś w głąb krajobrazu. Wśród bezlistnych gałęzi drzew widać opuszczone ptasie gniazda. Któregoś dnia na niebie pojawiają się klucze dzikich gęsi lecących na południe. (...)

(...) Pojawia się słońce i drzewa stają w czerwonych i złotych płomieniach. Nie ma piękniejszego światła niż światło jesieni. W nieruchomym powietrzu blask zaciera kontury rzeczy i zostawia jedynie barwy. Nawet dźwięki są wyraźniejsze, oddzielone od siebie i trwają dłużej. (...) Ten blask i ta cisza wydają się w jakiś sposób nieuchronne. To jest prawdziwy koniec pór roku, koniec życia i tak, jeśli będziemy mieli szczęście albo łaskę, będzie wyglądał koniec."

                             Andrzej Stasiuk - fragment felietonu Połowa października, powrót z książki Fado

Październik - Nowa Wieś Zbąska, nad jeziorem Nowowiejskim.

 

Leśne rozlewisko

Z początkiem wiosny w wielu miejscach powstają rozlewiska. I choć w tym roku w naszych okolicach śniegu nie było praktycznie wcale, lodu też niewiele, a deszcz padał rzadko, gdzieniegdzie rozlewiska i tak się pojawiły. Sprzyja im obniżenie terenu, a także obecność cieków wodnych lub naturalnych terenów podmokłych.

Rozlewisko, o którym dziś mowa, znajduje się nieopodal drogi prowadzącej z Perzyn do Nowej Wsi Zbąskiej. W lesie, w naturalnym obniżeniu, woda utrzymuje się często nawet latem. Przebiega tamtędy rów melioracyjny, który wraz ze wzrostem poziomu wody wylewa, tworząc bardzo ciekawy podmokły teren. Niedaleko tego miejsca położone jest jezioro Mączne, o którym pisałam tutaj: http://zbaszynprzedmiescie.blogspot.com/2014/11/sciezka-przyrodniczo-lesna-nad-jeziorem.html

Przy drodze obejrzeć można ogromne, majestatyczne dęby. Potem teren powoli zaczyna się obniżać i nagle dochodzimy do tafli wody - generalnie niegłębokiej, ale wystarczającej, by pojawiły się tu rośliny lubiące wilgotne tereny. Wszystko dookoła budzi się do życia po zimowym śnie - pojawiają się pierwsze pędy młodej trawy, a wodę pokrywa rzęsa wodna. 

Powracające zza morza ptaki ucieszyły się pewnie na widok dobrze znanego im miejsca. Już wkrótce usłyszymy tutaj rechot żab. Póki co, promienie słońca budzą naturę do życia. Nie każdy organizm jest w stanie wytrzymać w takim środowisku. Woda, która generalnie daje życie, gdy występuje w nadmiarze, potrafi również to życie odebrać. Powalone drzewa przypominają o tym, że w przyrodzie wygra najsilniejszy. Kępy trawy sprytnie czepiają się korzeni większych drzew, byleby tylko nie dać się zalać zupełnie przez wodę. Walka o przetrwanie nieustannie trwa. 

Słowo na dziś

"Wpatrz się głęboko, głęboko w przyrodę, a wtedy wszystko lepiej zrozumiesz".


                                                                                     Albert Einstein

Wczesnowiosenny krajobraz w okolicach Nowej Wsi Zbąskiej.

Grób Wilhelma von Rosenberga w Nowej Wsi Zamek

Nieopodal pałacu w Nowej Wsi Zamek, pomiędzy drzewami, znajduje się duży, kamienny krzyż. Stoi samotnie na skarpie schodzącej w dół do jeziora Błędno. Zimą i wczesną wiosną bystre oko zauważy to miejsce w oddali z drogi wiodącej z Nowej Wsi Zbąskiej do Nądni. Gdy jednak pojawiają się liście, krzyż staje się niemal niewidoczny. By odpowiedzieć na pytanie skąd wziął się samotny krzyż w lesie, trzeba cofnąć się trochę w czasie...

W oddali widać taflę jeziora Błędno.

Nowa Wieś, podobnie jak inne okoliczne miejscowości, wchodziła dawnej w skład dóbr zbąszyńskich. Na początku XX wieku, właścicielami tych dóbr, łącznie z pałacem w Nowej Wsi, była rodzina von Rosenberg. Ostatnim właścicielem majątku przed II Wojną Światową był baron Wilhelm von Rosenberg. Kamienny krzyż wyznacza miejsce jego spoczynku.

Pod krzyżem obejrzeć można tablicę upamiętniającą Wilhelma von Rosenberga. Wynika z niej, iż baron zmarł w 1939 roku. Na tablicy znajduje się fragment psalmu 101: "Meine Augen sehen nach den Treuen im Lande" - w tłumaczeniu na język polski: "Oczy moje zwrócę na wiernych w kraju". Miejsce, choć trudno dostępne, nie jest zupełnie zapomniane, o czym świadczy chociażby znicz ustawiony na kamieniach.

Kiedyś grób znajdował się w parku rozpościerającym się dookoła pałacu w Nowej Wsi Zamek. Dziś park na tyle zdziczał, iż krzyż zdaje się wyrastać w środku lasu. U jego podstawy znajduje się kopiec z polnych kamieni i oparta o niego tablica nagrobna. Dookoła pną się ku niebu ogromne drzewa, w dole skarpy majaczy jezioro. Trzeba przyznać, iż baron von Rosenberg spoczywa w pięknym i spokojnym miejscu, nawet jeśli miejsce to jest odrobinę zapomniane.

O grobie Wilhelma von Rosenberga i związaną z tym miejscem ciekawą legendą można przeczytać tutaj: http://www.polskaniezwykla.pl/web/place/35768,nowa-wies-zbaska-miejsce-pochowku-barona-wilhelma-von-rosenberg-.html