Historia pewnej pocztówki

Pod koniec czerwca weszłam do mojej ulubionej księgarni w Poznaniu. W środku młody mężczyzna dyskutował z kobietą prowadzącą księgarnię na temat poszukiwania własnej drogi w życiu. Buszując pomiędzy pudełkami pełnymi kartek, zakładek, notesów i pocztówek, mimowolnie stałam się świadkiem ich rozmowy. Zbliżał się lipiec, szukałam urodzinowej kartki dla pewnej ważnej dla mnie osoby. Przeglądałam jedno pudełko za drugim, czas mijał. Nagle zorientowałam się, że mam w ręce pocztówkę przedstawiającą miejsce, które znam. Spojrzałam z niedowierzaniem na kartkę - tak, to nie pomyłka, to moja ulubiona kapliczka przy drodze z Podmokli Małych do Lasek, którą odkryłam dwa lata temu. Jakie było prawdopodobieństwo, że wśród setek kartek, w księgarni w Poznaniu, szukając tej jednej urodzinowej kartki, trafię na pocztówkę pokazującą miejsce, do którego tak często wracam myślami? Miejsce, którego część osób pewnie nawet by nie dostrzegła, a druga część nigdy by tam nie dotarła? Stałam lekko oszołomiona, ocknęłam się, gdy kobieta powiedziała do mężczyzny: powinien pan pisać, po prostu zacząć pisać... A co ja powinnam zrobić?

Pocztówka znaleziona w księgarni.

Zdjęcie widoczne na pocztówce wykonał Zygmunt Gajewski. Z tyłu kartki widnieje opis: Matka Boska Polna ...w drodze z Lasek do Babimostu. Dokładnie to samo miejsce i ta sama kapliczka oczarowały mnie ponad dwa lata temu, gdy w okresie przedwiośnia przedzierałam się polną drogą do Lasek. Wówczas to również kapliczka została pierwszy raz opisana na tym blogu: http://zbaszynprzedmiescie.blogspot.com/2015/04/kapliczka-w-okolicach-podmokli-maych.html Wielokrotnie myślałam potem o tym miejscu, coś sprawiało, że obraz kapliczki raz po raz do mnie powracał. Teraz wszystko było jasne - nie ma wymówek, trzeba wsiąść na rower i odwiedzić miejsce z pocztówki. 

Przez całe lato ciągle było coś, co uniemożliwiało mi odwiedzenie kapliczki. Najczęściej nie było mnie w tych okolicach, a gdy już byłam to albo pogoda nie pozwalała na dłuższe wyprawy rowerowe, albo były inne zajęcia i obowiązki. Do Podmokli Małych dotarłam więc u schyłku lata. Za wsią wjechałam na piękną drogę obsadzoną starymi owocowymi drzewami i wyłożoną brukiem. To droga prowadząca do celu - pod ogromnym dębem, nieopodal lasu, wyłoniła się w końcu wiejska kapliczka. Ta sama, którą fotograf umieścił na pocztówce. Ta sama, przed którą stanęłam dwa lata temu. Zmieniają się kwiaty otaczające Matkę Boską, zmienia się krajobraz - zmarznięta ziemia, ziemia przygotowana pod uprawę, rosnące zboże, czas po żniwach, opadające liście, a potem pierzyna śniegu... Przez te minione dwa lata zmieniłam się również ja i moje życie. Tylko jedno pozostaje niezmienne - wiara, że to wszystko nie jest przypadkiem...

Stoi w spokoju pod potężnym dębem. Częściej niż ludzkie głosy słyszy pewnie wiatr szeleszczący w liściach. Przetrwała tegoroczne nawałnice, o których świadczą już jedynie gałęzie porozrzucane w pobliżu drzewa. Może odwiedzają ją czasem ciche sarny, skubiąc dookoła trawę. Może czarny kruk przysiądzie na konarach, a zabłąkany kot ułoży się w plamie słońca u Jej stóp. Czasem ktoś przejedzie drogą, zatrzyma się, spojrzy, zdejmie czapkę. Co widzi w naszych oczach? Czy wszystko rozumie?

Autor fotografii ochrzcił Matkę Boską z kapliczki w okolicy Podmokli Małych Matką Boską Polną. Stojąc wśród pierwszych spadając dębowych liści i żołędzi, pomyślałam, że dla mnie to raczej Pani rozłożystego dębu. I nagle dotarło do mnie, że przecież znam piosenkę, której często ostatnio słucham i która doskonale pasuje do tego miejsca i tego czasu...

Panie wiotkiej trzciny i rozłożystego dębu,

który wybierasz dla nas ścieżki najbardziej kręte,

który posyłasz w drogę dając tylko busolę słońca,

kilka znaków na mapie serca, zapamiętanych jeszcze w dzieciństwie...

Panie wiotkiej trzciny i rozłożystego dębu,

który wybierasz dla nas ścieżki najbardziej kręte

i nie rozumiem dlaczego... przecież zwycięstwo dębu,

jest tym większe, im więcej złamanych konarów...

I nie rozumiem, nie rozumiem...

Więc odpuść mi, choć tak trudno odpuszczać, choć tak trudno... 

Krzysztof Napiórkowski Panie wiotkiej trzciny, tekst: Paweł Szydeł

Pod rozłożystym dębem, patrząc w Jej twarz, myślałam o ścieżkach, drodze, sercu i wszystkim, czego tak bardzo nie rozumiem... O tym, co powinnam. Chcę wierzyć, że w życiu nie ma przypadków. Choć tak trudno... 

Kapliczka Chrystusa Ukrzyżowanego w Podmoklach Wielkich

Niewielka, niszczejąca kapliczka przy drodze w Podmoklach Wielkich. A w niej Chrystus ukrzyżowany, przybity do desek uwieńczonych tabliczką INRI - Iesus Nazarenus Rex Iudaeorum. Ozdobiony sztucznymi kwiatami, wetkniętymi za krzyż przez mieszkańców wioski. Taki cichy, bezbronny, od lat wiszący przy drodze z umęczoną głową opadającą na pierś. Dziś taki sam, jak i wtedy.

Może ktoś czasem z przyzwyczajenia przeżegna się przy kapliczce. Może ktoś spojrzy na sekundę w Jego twarz, z tylnego fotela samochodu, mijając to miejsce w pędzie codziennego życia. Może ktoś nawet sfotografuje kapliczkę i opisze, by ocalić ją od zapomnienia. Bez Niego to miejsce nie miałoby jednak takiego znaczenia. Byłoby bardziej bądź mniej udaną architekturą, kupą cegieł, cementu, drobnych detali - może nawet i ładnych, ale nie kryjących żadnej głębi. On zawisł jednak na krzyżu w określonym celu - i na Golgocie i w Podmoklach Wielkich. O tym celu chcę sobie przypominać - na co dzień, ale może szczególnie w okresie tajemnicy Świąt Jego Zmartwychwstania.

Kapliczka w okolicach Podmokli Małych

Jeżdżąc na rowerze po drogach i bezdrożach, mijam wiele kapliczek, figur i krzyży przydrożnych. Stoją przy wjazdach do miejscowości, żegnają mnie przy wyjeździe. Pilnują rozstajów dróg, czasem spoglądają z pni drzew. Zdarzają się także tam, gdzie nigdy bym się ich nie spodziewała. A za każdą belką krzyża, za każdą frasobliwą twarzą Jezusa, za każdą zwiewną szatą Matki Boskiej i za każdym Świętym, stoi jakaś historia. Ktoś wybrał to, a nie inne miejsce, ktoś ufundował kapliczkę, czy krzyż. Ktoś nosił kwiaty i modlił się, ktoś wierzył, że to ma znaczenie. Dziś pora na kapliczkę z okolic Podmokli Małych - kapliczkę, która niedawno jakoś szczególnie do mnie przemówiła. 

Kapliczka stoi przy brukowano - polnej drodze z Podmokli Małych do Lasek Górnych. Wybudowana jest na polu za wsią, nieopodal wzniesienia, na którym rośnie las. Poświęcona została Matce Boskiej, której figura znajduje się w jej wnętrzu. Architektonicznie, skojarzyła mi się od razu z kapliczkami, które oglądać można w Lutolu Mokrym (pisałam o nich tutaj: http://zbaszynprzedmiescie.blogspot.com/2015/02/kapliczki-w-lutolu-mokrym.html).

Ze znalezionych w internecie informacji wynika, iż fundatorem kapliczki był Wojciech Pajko, mieszkaniec Podmokli Małych, a miejsce to zostało zaznaczone na mapie już w 1828 roku.  Murowana kapliczka, z krzyżem u szczytu, stoi prawdopodobnie tam, gdzie dawniej znajdował się drewniany krzyża. Kapliczka urzekła mnie swoją prostotą. Czerwona cegła jest zarazem dostojna, jak i skromna. Figurę Matki Boskiej otaczają kwiaty w jednolitym kolorze, zachowana jest harmonia. 

Na szczególność tego miejsca z pewnością złożyło się wiele elementów. Poza samą kapliczką, także blask wiosennego słońca, konary ogromnego drzewa, zapach fiołków rosnących pod kapliczką, dalekie nawoływania żurawi, brodzących w oddali po polu. Wszystko to kazało mi zsiąść z roweru na dłuższą chwilę, zatrzymać się, pomyśleć i spojrzeć na to miejsce, jak na niezwykły obraz. Za to właśnie uwielbiam rowerowe wyprawy po okolicach - zawdzięczam im tyle zwykłych - niezwykłych chwil...

O kapliczce, a także innych krzyżach i kapliczkach ziemi babimojskiej, przeczytać można tutaj:

http://www.babimojszczyzna.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=80&Itemid=99

Kapliczki w Lutolu Mokrym

Będąc w Lutolu Mokrym, poza pięknymi jeziorami, lasami, łąkami i wiejską zabudową, warto zwrócić również uwagę na charakterystyczne kapliczki, które znajdują się w tym miejscu. Wszystkie są murowane, zbudowane w podobnym stylu. W okolicach można znaleźć bardzo wiele krzyży przydrożnych, kapliczki są rzadsze, ale również się pojawiają. Nie spotkałam się jednak chyba nigdzie z taką jednolitością - w Lutolu Mokrym wśród kapliczek panuje harmonia.

Pierwsza kapliczka znajduje się na cmentarzu. Położony jest on patrząc od strony Zbąszynia, kawałek przed Lutolem Mokrym, po prawej stronie drogi. Kapliczka mieści się w centralnym punkcie cmentarza, zbudowana jest z czerwonej cegły, ma trójkątny, spadzisty daszek, a na szczycie krzyż. W każdej z jej czterech ścian znajduje się wnęka, przypominająca okno. Od frontu we wnęce znajduje się obraz Matki Boskiej i kwiaty.

W dwóch bocznych wnękach znajdują się krzyże, natomiast w tylnej wnęce ustawiono figurkę anioła. Kapliczka naśladuje trochę styl gotycki.

Druga kapliczka znajduje się, jadąc od strony Zbąszynia, przy wjeździe do Lutola Mokrego, po lewej stronie szosy. Stoi pomiędzy drzewami, na skraju lasu, natomiast na przeciwko niej znajdują się już zabudowania wioski. Gdy przejeżdżałam przez Lutol kilka lat temu, byłam świadkiem jak mieszkańcu wioski odmalowywali kapliczkę.

Kapliczka ma niewielki, spadzisty daszek, kształtem przypomina dużą, prostokątną kolumnę. Na szczycie daszku umiejscowiony jest krzyż. W centralnym punkcie znajdują się cztery małe kolumny i wgłębienia w czterech ścianach kapliczki. W każdym z wgłębień znajduje się figura, bądź krzyż - tak, by żadna z czterech stron świata, nie czuła się poszkodowana. Zdaje się jednak, że kapliczka jest głównie poświęcona Matce Boskiej - to bowiem Jej figurka znajduje się we frontowej części kapliczki.

Figurka Matki Boskiej z bliska.

W trzech pozostały wgłębianiach w ścianie, znajdują się drewniane krzyże - każdy z nich jest jednak trochę inny. Stylem kapliczka różni się od tej, którą możemy zobaczyć na cmentarzu, natomiast samo założenie, kształt, a szczególnie pomysł z czterema wnękami, jest bardzo podobny.

Kolejną kapliczkę podziwiać możemy w centrum Lutola Mokrego - na rozdrożu dróg prowadzących do Trzciela i Dąbrówki Wielkopolskiej. Stoi ona na niewielkim skwerze, dookoła posadzono krzewy, widać, że i o to miejsce ktoś dba. Kapliczka wygląda trochę jak skrzyżowanie kapliczki z cmentarza z kapliczką znajdującą się przy wjeździe do miejscowości. Góra - spadzisty, murowany daszek, przywodzi na myśl ten z nekropolii. Z kolei sama kolumna jest pomalowana na biało i przypomina raczej kolumnę drugiej kapliczki. U szczytu posadowiony jest oczywiście krzyż. W centralnym punkcie, tak jak w pozostałych kapliczkach, znajdują się cztery wnęki.

Trudno stwierdzić, gdzie znajduje się front kapliczki, bo to zależy z której drogi na nią patrzeć. We wnękach znajdziemy dwie figurki Matki Boskiej oraz dwa krzyże plus oczywiście kwiaty - niestety sztuczne, ale akurat w takich miejscach w pełni rozumiem praktyczność ich zastosowania.

Ostatnia kapliczka znajduje się przy polnym trakcie wyjazdowym z Lutola Mokrego, po jego lewej stronie. Droga prowadzi przez pola do lasu, w zasadzie w bliżej niesprecyzowanym kierunku, ale jakby dobrze pokombinować, to można by dojechać nią do Rogozińca. Kapliczka ta jest bardzo podobna do kapliczki znajdującej się przy wjeździe do Lutola Mokrego. Ma identyczny daszek i bardzo podobny układ kolumn. Na jej szczycie widnieje krzyż, dość ciekawy, bo z poziomą belką u dołu - przywodzi trochę na myśl krzyż patriarchalny.

We frontowej wnęcę zobaczymy figurkę Matki Boskiej, otoczoną kwiatami. W pozostałych wnękach również znajdują się figurki Matki Boskiej, ponadto krzyż, figurka anioła i obrazek ze świętym - myślę, że może być to święty Franciszek. Nagromadzenie figurek i kwiatów jest w tej kapliczce największe.

Wszystkie kapliczki z Lutola Mokrego łączy podobny styl, ale przede wszystkim to, że są zadbane. Widać, iż mieszkańcy nie zapomnieli o tych miejscach - u podnóża kapliczek stoją kwiaty, znicze. Miło jest zwiedzać Lutol Mokry i przy okazji podziwiać wiejskie kapliczki będące symbolem wiary i pamięci.