Jaz na Gniłej Obrze

Gniła Obra (zwana również Leniwą Obrą) to dopływ Obrzycy, mający swoje źródła w rejonie wsi Brójce. Nieopodal mostu drogowego prowadzącego do Podmokli Małych, możemy obserwować na tej rzece budowlę hydrotechniczną, jaką jest jaz.

Gniła Obra

Pośród wiosennych pól i płaskiego krajobrazu, nawet z daleka widać wybudowaną w poprzek rzeki drewnianą konstrukcję. Jaz to urządzenie piętrzące wodę, a celem jego budowy jest utrzymanie względnie stałego poziomu rzeki. W przypadku jazu w okolicach Podmokli Małych, chodziło zapewne o zabezpieczenie okolicznych terenów przed wylewaniem rzeki - jak same nazwy miejscowości wskazują (Podmokle Małe, Podmokle Wielkie), rejony te były narażone na lokalne podtopienia. 

Jaz w okolicach Podmokli Małych posiada trzy obsługiwane ręcznie ruchome zastawki, które pozwalają jeszcze lepiej regulować pożądany poziom wody. Do jazu przybita jest miara, dzięki której możliwe jest precyzyjne określenie poziomu wody. Podczas mojej wizyty nad Gniłą Obrą, rzeka płynęła tak spokojnie, iż jakakolwiek regulacja nie była konieczna. Trudno ocenić, na ile ta budowla hydrotechniczna jest jeszcze używana, a na ile to pozostałość po czasach, gdy poziom wody w rzece bywał znacznie wyższy - aktualnie bowiem okoliczne tereny raczej borykają się z brakiem wody, niż jej nadmiarem.

W tle zabudowania Podmokli Małych.

Poza drewnianą konstrukcją jazu, drewno posłużyło również do wzmocnienia brzegów w okolicy budowli hydrotechnicznej. Póki co, drewno zdaje się spełniać swoje zadanie, choć nie ulega wątpliwości, iż jest bardziej podatne na warunki atmosferyczne niż przykładowo beton. Drewniana konstrukcja z pewnością jednak lepiej wpisuje się w krajobraz. Poza piętrzeniem wody, jaz pozwala również przedostać się z jednego brzegu rzeki na drugi oraz podziwiać malowniczą okolicę - aspekt może mniej użyteczny, jednak dla mnie ważny.

Jak woda spotyka się z wodą

Lubię gdy pada deszcz. Doskonale się wtedy śpi. Bywa, że i całkiem dobrze się wówczas pracuje. Cudownie się pisze - słowa spływają jak krople wody, a ulewa wybija rytm wyrazów i zdań. Deszcz obmywa świat i wszystko staje się choć na moment świeże i czyste.

Lubię obserwować, jak woda spotyka się w wodą. Krople spadają do kałuż, jezior, rzek, mórz, oceanów. Drobna łza styka się z ogromem wody. Do tej pory osobna, nagle staje się całością. Mogę sobie jedynie wyobrażać jak to jest - spadać niżej i niżej, uderzać o taflę, rozpryskiwać się na jeszcze drobniejsze kawałki i znów spadać, wirować, mieszać się, kotłować. Czasem unosić się na powierzchni, czasem rozpływać, delikatnie łączyć się z tysiącem podobnych sobie kropel. Tracić indywidualność, ale zyskiwać poczucie wspólnoty. Przekształcać się, zmieniać stan, stawać się czymś innym. Grać w najpiękniejszym teatrze - teatrze natury - w spektaklu: Obieg wody w przyrodzie. Uczyli nas o tym w szkole. Ale czy pokazali nam niezwykłość tego zdarzenia? Czy pozwolili nam zrozumieć fenomen powtarzalnego od zarania dziejów przedstawienia? Parowanie i skraplanie. Chmury i opady. Zmiana stanów. Kilka aktów, jeden aktor. Niezwykły monodram wody.

Uwielbiam teatr natury. Widowiska są całkiem za darmo. A każde z nich szczególne jak premiera. Tysiące tych samych przedstawień, choć tak podobne, to jednak zawsze różne, zawsze zaskakujące, zawsze pozostawiające człowieka z uczuciem, którego nie sposób wypowiedzieć. Szkoda, że tak rzadko zauważamy, że na naszych oczach dzieją się prawdziwe cuda.

Deszczowe chmury nad Błędnem.

Błędno przed deszczem.