Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Lutol Mokry. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Lutol Mokry. Pokaż wszystkie posty

czwartek, 31 stycznia 2019

Dwa jeziora - odsłona zimowa


Jak to jest żyć między dwoma jeziorami? Móc w ciągu kilku minut przejść z brzegu jednego zbiornika, nad brzeg zbiornika drugiego? Witać słońce nad jedną wodą, a żegnać nad inną? Wiedzą o tym mieszkańcu Lutola Mokrego. "Mokrego" nieprzypadkowo, bo w okolicy wody pod dostatkiem. Nieopodal przepływa rzeka Obra. Niewielka wieś skupiona jest z kolei wokół dwóch jezior - mniejszego jeziora Chruśnego oraz większego jeziora Lutol. 




Jezioro Chruśne






Mniejsze jezioro Chruśne (inna nazwa: Głębokie) wita nas zaraz przy wjeździe do wsi. Położone jest tuż przy drodze ze Zbąszynia do Trzciela, a jego brzeg jest dostępny od strony wsi. Powierzchnia akwenu to 6,4 ha. Nad tym jeziorem znajduje się małe kąpielisko, z którego korzystają latem mieszkańcy wioski oraz turyści.










Znacznie większe jest jezioro Lutol - powierzchnia akwenu to 153,1 ha, kształtem przypomina ono nieco dwie nerki. Przez jezioro przebiega szlak kajakowy rzeką Obrą. Brzegi jeziora są w znacznej części zalesione. Jezioro Lutol może również pochwalić się dwoma niewielkimi wyspami. Do czasu wybudowania autostrady zbiornik ten położony był w niezwykle spokojnej i dość odludnej okolicy. Nad jeziorem działał dawniej ośrodek harcerski (w okolicach Prądówki). Z wsi Lutol Mokry widoczny jest jedynie fragment jeziora, dalsza część zbiornika położona jest wśród lasów. 


Jezioro Lutol









Dwa jeziora - zimą podobnie ciche i spokojne, jak zresztą i sam Lutol Mokry. Granat wody, błękit, szarość i biel nieba, pożółkłe trzciny i nagie drzewa porastające brzegi. Zimujące pomosty, rybackie łodzie czekające na wiosnę. Obraz jakby nieco unieruchomiony, zmrożony chłodnym powietrzem. Życie między dwoma wodami - w Lutolu Mokrym to możliwe...





sobota, 23 stycznia 2016

Zbliżenie na architekturę - drzwi w Lutolu Mokrym


Takie drzwi - nie wiadomo dokąd, nie wiadomo po co, nie wiadomo dlaczego właśnie one przyciągnęły mój wzrok. Nie mogłam przejść obojętnie obok ich nienachalnego błękitu i wkomponowanej w nie szyby, otoczonej białą ramą. Nie bez znaczenia były zapadnięte schodki prowadzące wprost do nich. Obmalowano je na biało, by odróżniały się na ceglanej ścianie. Takie właśnie drzwi skradły moje serce w Lutolu Mokrym.





sobota, 2 stycznia 2016

Cmentarz w Lutolu Mokrym


Niewielka wieś Lutol Mokry, położona w gminie Trzciel, pochwalić może się interesującym cmentarzem. Nekropolia położna jest, patrząc od strony Zbąszynia, przy samym wjeździe do wsi. To niewielki teren, zadbany i otoczony płotem. Na pierwszy rzut oka cmentarz wygląda jak każdy inny. Poza współczesnymi grobami znaleźć można tu jednak stare nagrobki, z początku XX w. Z dużym prawdopodobieństwem stwierdzić mogę, iż część z tych nagrobków, to groby Ewangelików. 




W tle widać ceglaną kapliczkę.


Nowsza część cmentarza.




Na pierwszym planie starsze nagrobki.


Cmentarz wyraźnie dzieli się na nowszą i starszą cześć. Od strony parkingu znajdują się najstarsza nagrobki, natomiast po przeciwnej stronie cmentarza są groby nowsze, aż do grobów współczesnych. Przy głównej alei tego niewielkiego cmentarza wznosi się ceglana kapliczka, o której szerzej pisałam w tym poście: http://zbaszynprzedmiescie.blogspot.com/2015/02/kapliczki-w-lutolu-mokrym.html .












Starsze nagrobki szczególnie mnie zainteresowały, gdyż zarówno z ich architektury, jak i nazwisk na tablicach nagrobnych wynika, iż to groby Ewangelików, którzy przed II Wojną Światową stanowili znaczny procent mieszkańców tych ziem. Groby do złudzenia przypominają nagrobki, które obejrzeć można na innych cmentarzach ewangelickich rozsianych po okolicach. Charakterystyczne zdobienia, kolumny imitujące drzewa (niedawno natrafiłam na informację, iż ten element ewangelickich cmentarzy zwany jest ściętym drzewem życia), jak również tablice w języku niemieckim wskazują jednoznacznie, iż mamy do czynienia z cmentarzem ekumenicznym - poza Katolikami, a być może i niewierzącymi, leżą tu również dawni mieszkańcy Lutola Mokrego wyznania ewangelickiego. 














Na cmentarzu w Lutolu Mokrym podziwiać można różnego rodzaju krzyże - są tu krzyże wykonane z kamienia, z drewna, jak i z metalu. Zachwyciła mnie precyzja wykonania metalowych krzyży - moim zdaniem są naprawdę piękne.
















Cmentarz w Lutolu Mokrym to jak dotąd jedyna działająca nekropolia w okolicy, na której znalazłam ewangelickie nagrobki. Zazwyczaj cmentarze są wyraźnie podzielone i w miejscowościach znaleźć można katolickie cmentarze parafialne bądź cmentarze komunalne, a gdzieś na obrzeżach miejscowości albo w lasach znajdują się popadające w ruinę cmentarze ewangelickie. Po wojnie ludność niemiecka opuściła te ziemie - pozostały jedynie groby ich bliskich, dziś najczęściej zupełnie zapomniane. 












Mieszkańcy Lutola Mokrego i okolic spoczywają w tej samej ziemi - bez względu na wyznanie. Za życia stąpali po tych samych drogach, mijali te same domy, szukali cienia pod tymi samymi drzewami i spoglądali na to samo słońce. Po co szukać tego, co nas dzieli, skoro można dostrzec to, co łączy. Ta nekropolia to niesamowita lekcja historii i wspólnoty człowieczeństwa. 





O innych cmentarzach, typowo ewangelickich, położonych w okolicach Zbąszynia pisałam tutaj:
Strzyżewo -  http://zbaszynprzedmiescie.blogspot.com/2014/07/cmentarz-ewangelicki-w-strzyzewie.html
Stefanowo -  http://zbaszynprzedmiescie.blogspot.com/2015/01/cmentarz-ewangelicki-w-stefanowie.html

piątek, 13 marca 2015

Powrót do Lutola Mokrego


Lubię powroty. Oswojone miejsca, powtarzalne sytuacje, znane obrazy - to wszystko działa bardzo uspokajająco. Są jednak takie miejsca, po których spodziewamy się więcej. Sam powrót przestaje nam wystarczać. Chcemy odszukać nasze dawne ślady, odnaleźć siebie sprzed lat, spojrzeć na coś, co kiedyś było nam bliskie. Poczuć to, co czuliśmy dawniej, przeżyć jeszcze kilka wspaniałych przygód. Żyjemy nadzieją, że wszystko wygląda tak samo jak wtedy, gdy miejsce to pozostawiliśmy. Ufamy, że ludzie się nie zmienili, że czas cudownie przestał tam płynąć. Konfrontacja z prawdą jest okrutna - czasem trudno przesądzić, czy to świat tak bardzo się zmienił, czy zmieniliśmy się my sami. Takie powroty bywają bolesne - wiem, bo kilkukrotnie tego doświadczyłam.

Wyciągając wnioski z błędów, staram się nie oczekiwać po powrotach zbyt wiele. Wiem, że nie cofną mnie one do dawnych lat, choćbym nie wiem jak bardzo tego pragnęła. Znam słowa Sama Ewinga- When you finally go back to your old hometown, you find it wasn't the old home you missed but your childhood. Tłumacząc na język polski, powracając w końcu do rodzinnego miasta, odkrywasz, że nie tęskniłeś za dawnym domem, ale za dzieciństwem. To jest właśnie największe oszustwo powrotu - szukasz w istocie nie tego, czego powinieneś.

Miałam to wszystko w pamięci, rozumiałam jak działa ten zdradziecki mechanizm. Rower sam jednak poniósł mnie znów do Lutola Mokrego. W Lutolu spędziłam kiedyś dwa dni. I to one są filarem powrotów. Nie są to żadne spektakularne wydarzenia, niesamowite historie. Najlepsze wspomnienia mam z pozornie zwykły i prostych chwil. To bardzo fragmentaryczne retrospekcje. Kilka obrazów, zapachów, dźwięków. Wspólny mianownik tych dwóch dni to dzieciństwo i beztroska.

W czwartej, bądź piątej klasie szkoły podstawowej pojechaliśmy na wycieczkę do Lutola Mokrego. Nasz wychowawca tam mieszkał i uznał, że to dobre miejsce na krótką wyprawę. To musiał być wrzesień, ewentualnie wczesny październik. Początek jesieni, babie lato. Jechaliśmy do Lutola Alexem. Alex był środkiem transportu rodem z dziecięcych fantazji - kolejka z pomalowanymi tęczowo wagonikami. A jednak ten osobliwy pojazd funkcjonował i woził mieszkańców Zbąszynia z dworca kolejowego do miasta. Jak łatwo się domyślić, Alex nie rozwijał zawrotnych prędkości, ale dla dzieciaków to była doskonała zabawa. Kolorowa ciuchcia jechała po asfalcie, a my w środku podróżowaliśmy w nieznane. Nie będę udawać, że pamiętam w szczegółach ten dzień. Mam jednak przed oczami ciepłe promienie jesiennego słońca. Słyszę piski zachwyconych dzieci, bo oto stoją przed nami konie i każdy z nas może wskoczyć na moment na ich grzbiet. Potem pieczemy kiełbaski nad ogniskiem. Wokół unosi się zapach lasu. Szukamy w zagajniku grzybów i wciskamy je w torebki znalezione gdzieś w plecakach. Mamy jedenaście, może dwanaście lat. Jesteśmy razem, śmiejemy się, biegamy, przeskakujemy przez wysokie trawy. Gonitwa, łapanie tchu, uśmiechy, totalna beztroska. Potem pamiętam już tylko jak stoję na podeście domu, upojona szczęściem i jesiennym ciepłem. Z dumą pokazuję rodzicom pełną siatkę uduszonych grzybów - zdają się pewnie nie podzielać mojego entuzjazmu, ale dla mnie to był wspaniały dzień!

Kolejna wizyta w Lutolu Mokrym ma miejsce rok, najwyżej dwa lata później. Do tej urokliwej wsi przybywa na wakacje moje dalekie kuzynostwo. Jedziemy odwiedzić ich letnim popołudniem. Tu również pamiętam głównie światło. Cały dom, który bliscy wynajmowali, pławił się w blasku zachodzącego słońca. Promienie na jasnobrązowej podłodze, błyski odbite od okien. A potem zabawy na podwórku do wieczora - rozgrzane ciała, spocone włosy, brudne kolana, roześmiane buzie. Wakacje, szczęście, błogość. Mokra od rosy trawa, nadciągający chłód i w końcu powrót do domu. Kolejny wspaniały dzień.

Wróciłam do Lutola Mokrego w jednym z nielicznych zimowych dni tego roku. Delikatny mróz szczypał mnie przez całą drogę w twarz. Tłumaczyłam sobie, że dotarłam tu, by stanąć nad dwoma jeziorami. By pojeździć po lasach. By poodbijać się na rowerze od brukowanej drogi. By obejrzeć piękną wiejską zabudowę. Wiedziałam jednak w głębi, że wracam znów w poszukiwaniu tamtych miejsc, tamtych chwil, tamtych uczuć i siebie z tamtych dni.

Ten dzień nauczył mnie czegoś nowego. Trzeba dać powrotowi szansę. Trzeba dać szansę sobie. Dopasować się do zmienionych, ale przecież znanych miejsc. Odsunąć nostalgię i tęsknotę trochę na bok. Zrobić miejsce dla nowych doświadczeń. Nie znajdę siebie z tamtych wspomnień, ale skoro już tu jestem, spojrzę na wszystko od nowa. Jest tak, jak powinno być. Zimowy dzień, bezkresne oszronione pola. Pofałdowane łąki, tak ciche o tej porze roku. I znowu słońce - takie zza białych chmur, ale jednak niosące swoim blaskiem nadzieję i szczęście. Może nie muszę nigdzie wracać, może po prostu ciągle mentalnie tu jestem.To był nowy wspaniały dzień.











niedziela, 1 lutego 2015

Kapliczki w Lutolu Mokrym


Będąc w Lutolu Mokrym, poza pięknymi jeziorami, lasami, łąkami i wiejską zabudową, warto zwrócić również uwagę na charakterystyczne kapliczki, które znajdują się w tym miejscu. Wszystkie są murowane, zbudowane w podobnym stylu. W okolicach można znaleźć bardzo wiele krzyży przydrożnych, kapliczki są rzadsze, ale również się pojawiają. Nie spotkałam się jednak chyba nigdzie z taką jednolitością - w Lutolu Mokrym wśród kapliczek panuje harmonia.

Pierwsza kapliczka znajduje się na cmentarzu. Położony jest on patrząc od strony Zbąszynia, kawałek przed Lutolem Mokrym, po prawej stronie drogi. Kapliczka mieści się w centralnym punkcie cmentarza, zbudowana jest z czerwonej cegły, ma trójkątny, spadzisty daszek, a na szczycie krzyż. W każdej z jej czterech ścian znajduje się wnęka, przypominająca okno. Od frontu we wnęce znajduje się obraz Matki Boskiej i kwiaty.




W dwóch bocznych wnękach znajdują się krzyże, natomiast w tylnej wnęce ustawiono figurkę anioła. Kapliczka naśladuje trochę styl gotycki.









Druga kapliczka znajduje się, jadąc od strony Zbąszynia, przy wjeździe do Lutola Mokrego, po lewej stronie szosy. Stoi pomiędzy drzewami, na skraju lasu, natomiast na przeciwko niej znajdują się już zabudowania wioski. Gdy przejeżdżałam przez Lutol kilka lat temu, byłam świadkiem jak mieszkańcu wioski odmalowywali kapliczkę.






Kapliczka ma niewielki, spadzisty daszek, kształtem przypomina dużą, prostokątną kolumnę. Na szczycie daszku umiejscowiony jest krzyż. W centralnym punkcie znajdują się cztery małe kolumny i wgłębienia w czterech ścianach kapliczki. W każdym z wgłębień znajduje się figura, bądź krzyż - tak, by żadna z czterech stron świata, nie czuła się poszkodowana. Zdaje się jednak, że kapliczka jest głównie poświęcona Matce Boskiej - to bowiem Jej figurka znajduje się we frontowej części kapliczki.




Figurka Matki Boskiej z bliska.


W trzech pozostały wgłębianiach w ścianie, znajdują się drewniane krzyże - każdy z nich jest jednak trochę inny. Stylem kapliczka różni się od tej, którą możemy zobaczyć na cmentarzu, natomiast samo założenie, kształt, a szczególnie pomysł z czterema wnękami, jest bardzo podobny.









Kolejną kapliczkę podziwiać możemy w centrum Lutola Mokrego - na rozdrożu dróg prowadzących do Trzciela i Dąbrówki Wielkopolskiej. Stoi ona na niewielkim skwerze, dookoła posadzono krzewy, widać, że i o to miejsce ktoś dba. Kapliczka wygląda trochę jak skrzyżowanie kapliczki z cmentarza z kapliczką znajdującą się przy wjeździe do miejscowości. Góra - spadzisty, murowany daszek, przywodzi na myśl ten z nekropolii. Z kolei sama kolumna jest pomalowana na biało i przypomina raczej kolumnę drugiej kapliczki. U szczytu posadowiony jest oczywiście krzyż. W centralnym punkcie, tak jak w pozostałych kapliczkach, znajdują się cztery wnęki.




Trudno stwierdzić, gdzie znajduje się front kapliczki, bo to zależy z której drogi na nią patrzeć. We wnękach znajdziemy dwie figurki Matki Boskiej oraz dwa krzyże plus oczywiście kwiaty - niestety sztuczne, ale akurat w takich miejscach w pełni rozumiem praktyczność ich zastosowania.










Ostatnia kapliczka znajduje się przy polnym trakcie wyjazdowym z Lutola Mokrego, po jego lewej stronie. Droga prowadzi przez pola do lasu, w zasadzie w bliżej niesprecyzowanym kierunku, ale jakby dobrze pokombinować, to można by dojechać nią do Rogozińca. Kapliczka ta jest bardzo podobna do kapliczki znajdującej się przy wjeździe do Lutola Mokrego. Ma identyczny daszek i bardzo podobny układ kolumn. Na jej szczycie widnieje krzyż, dość ciekawy, bo z poziomą belką u dołu - przywodzi trochę na myśl krzyż patriarchalny.




We frontowej wnęcę zobaczymy figurkę Matki Boskiej, otoczoną kwiatami. W pozostałych wnękach również znajdują się figurki Matki Boskiej, ponadto krzyż, figurka anioła i obrazek ze świętym - myślę, że może być to święty Franciszek. Nagromadzenie figurek i kwiatów jest w tej kapliczce największe.











Wszystkie kapliczki z Lutola Mokrego łączy podobny styl, ale przede wszystkim to, że są zadbane. Widać, iż mieszkańcy nie zapomnieli o tych miejscach - u podnóża kapliczek stoją kwiaty, znicze. Miło jest zwiedzać Lutol Mokry i przy okazji podziwiać wiejskie kapliczki będące symbolem wiary i pamięci.